Nieuwsbrief BHIC Bericht niet goed weergegeven? Bekijk het hier.
BHIC Nieuwsbrief

Een frisse start ❄️

De eerste weken van januari 2026 voelden on-Nederlands winters: dikke sneeuw, zeldzame weersverschijnselen en een Citadel die eruitzag als een oude ansichtkaart. Op zulke momenten besef je weer hoe bijzonder het is om hier te werken, midden in een landschap dat geschiedenis ademt.
 
Het nieuwe jaar begon meteen met Openbaarheidsdag, traditioneel hét moment waarop archieven hun geheimen prijsgeven. Dit jaar gingen documenten uit 1950 open, vol verhalen over wederopbouw, veerkracht en morele dilemma’s. Het zijn verhalen die soms schuren, soms ontroeren, maar altijd iets zeggen over wie we waren én zijn. De burgerlijke standgegevens zijn ook weer aangevuld: nieuwe namen, levens en verbanden wachten om ontdekt te worden.
 
Tegelijkertijd laten we zien hoe modern archiefwerk kan zijn. Met behulp van AI, ontwikkeld samen met 2dA, maken we de archieven rond de moordzaak van Marietje Kessels betekenisvol doorzoekbaar, met volledige controle over data en context. Over dat traject verscheen een speciale podcastaflevering van Moord op Marietje. Programmamaker en journalist Coen Verbraak had onze podcast ook al ontdekt. In de Citadel stelde hij de makers Marilou Nillesen en Christian van der Ven vragen die ze nog nooit eerder hadden verkend.

Intussen staat het jaarplan van 2026 in de steigers. Benieuwd wat dit nieuwe jaar voor ons allemaal zal brengen. 
 
Margot America, redactie

BHIC openbaart archieven die lange tijd gesloten waren

De archieven die vanaf 1 januari 2026 openbaar zijn werpen nieuw licht op Brabant in de naoorlogse jaren. Achter de dossiers schuilen aangrijpende verhalen over schuld en verzet, geweld en veerkracht, bureaucratie en menselijk leed. Hier ga je naar de overzichtslijst.  

Nieuwe bronnen december online

Nieuwjaarsduik, nieuwjaarsrolletjes, nieuwjaarsconcert: het jaar begint met tradities. In archievenland is dat de Openbaarheidsdag. Maar daardoor dreigt aandacht voor aanwinsten en indexen die in december 2025 online kwamen onder te sneeuwen. Dat laten we niet gebeuren!
 

Duizenden extra akten Burgerlijke Stand online

Ook onze stamboomzoekmachine is dit nieuwe jaar aangevuld met persoonsgegevens uit de akten van de burgerlijke stand en gevangenisregistraties die per 1 januari 2026 openbaar zijn geworden.
 

Ontdek wie er achter de tralies zaten...

Wist je dat het BHIC bijna 500.000 inschrijvingen uit gevangenisregisters online heeft staan met namen, leeftijden, herkomst en redenen van opsluiting? In sommige registers vind je zelfs uiterlijke kenmerken en opvallende littekens beschreven, zodat je een echt beeld krijgt van de mensen achter de verhalen. Een prachtige bron voor historici, criminologen en stamboomonderzoekers.
 
Je kent hem van zijn geroemde serie Kijken in de Ziel. Of als drievoudig winnaar van de Sonja Barend Award voor het beste tv-interview. Wat je niet weet: meester-interviewer Coen Verbraak blijkt fan van onze podcast Moord op Marietje. Tijdens een gesprek in de Citadel legt hij podcastmakers Christian van der Ven en Marilou Nillesen vragen voor die zij zichzelf nog nooit écht hadden gesteld.
 
In een openhartig gesprek praat Coen Verbraak met hen over drijfveren, twijfel, keuzes en wat het verhaal van Marietje Kessels persoonlijk met je doet.
 
 
Foto: Meesterinterviewer Coen Verbraak in gesprek met Marilou Nillesen en Christian van der Ven (foto BHIC)

Beste verhalen deze maand

Wat op Nieuwjaarsdag begint met tradities slaat abrupt om op een koude, zonnige dag in 1967. Een onschuldig ritje om “Nieuwjaar te zeggen” eindigt in een tragedie en laat een blijvende indruk achter. (Bijdrage: Aart van Bockel)
 
In Bergen op Zoom ligt een stille grafsteen van Jan van den Bosch, luitenant-generaal van de artillerie. Hij speelde een sleutelrol bij de grootste belegeringen van de Tachtigjarige Oorlog. Maar hoe belandde deze veldheer zo ver van Den Bosch? (Bijdrage: Willem Kruf)  
Hoe pak je na vijf jaar oorlog de draad van het gewone leven weer op? Hoe ga je om met landgenoten die fout waren, of met mensen die zeggen dat ze in het verzet zaten? Uit de archieven die nu openbaar zijn geworden, stijgt de geur van wantrouwen op, maar voel je ook de drang om te bouwen aan “een nieuw leven”. 
Wie vandaag door Eindhoven wandelt, ziet een stad van technologie en design. Maar anderhalve eeuw geleden brak hier het vuur van de luciferindustrie uit. Hoe groeide dit kleine industriestadje uit tot het moderne Eindhoven van nu?  
Ook voor Brabanders in de vorige eeuw was de racefiets een manier om te ontsnappen aan het harde leven in vaak arme gezinnen. Kees Pellenaars (1913-1988) uit Terheijden groeide op in armoede, maar wist daaruit te ontsnappen. (Bijdrage: Jan van Vliet) 

Historisch wist-je-datje

Brabant op z'n gezelligst 


Er gaat niets boven een echte Brabantse koffietafel: koffie met krentenmik, zult, kaas, rosbief en natuurlijk een warm worstenbroodje, allemaal geserveerd op rood-met-blauw boerenbont servies.
 
Tegenwoordig zie je overal tapas en internationale buffetten, maar dit Brabantse buffet heeft iets onweerstaanbaars, met eerlijke streekproducten: eenvoudig maar smaakvol. Roggebrood, mikkemannen, kadetjes, rauwe ham en eierkoeken nodigen uit om te blijven zitten, rustig te proeven en te genieten van goed gezelschap.

Oorspronkelijk hoorde de koffietafel bij uitvaarten. Gelovigen gingen nuchter ‘ter kerke’, en na de mis stond de familie klaar met een tafel vol lekkers. Vanaf de jaren vijftig groeide de traditie ook naar jubilea, afscheidsrecepties en andere feestelijke momenten. Het BHIC bewaart een prachtige collectie foto’s van mensen aan de koffietafel; beelden vol warmte, gezelligheid en Brabantse gastvrijheid, soms met een klein brandewijntje erbij, maar altijd vol hartelijkheid en samenzijn.

Zou het niet tijd worden om de Brabantse koffietafel te herontdekken? Een traditie die meer is dan een maaltijd: een moment om stil te staan, te genieten en samen te zijn.
 
Foto: Koffietafel bij de familie Petit in Vught in 1954 (collectie Fotopersbureau Het Zuiden, BHIC)

Het geheugen van Brabant: ga naar www.bhic.nl

Vind ons leuk
Vind ons leuk
Volg ons
Podcast
Bekijk foto's
Foto's & films
Lees verhalen
Lees verhalen

Volg ons op Instagram
redactie@bhic.nl | 073-6818500 | doorsturen

 

 

Uitschrijven