Nieuwsbrief BHIC Bericht niet goed weergegeven? Bekijk het hier.
BHIC Nieuwsbrief

De films die de oorlog overleefden

We openen deze nieuwsbrief met nieuws dat de afgelopen weken volop aandacht trok. Twee zeldzame films uit 1942 van danseres en Holocaustoverlevende Roosje Glaser zijn nu ondergebracht bij het BHIC en voor het eerst volledig te zien via BrabantinBeelden.nl.
Vlak voor haar deportatie begroef Roosje haar films en dagboeken in de tuin van haar huis aan de Koninginnenlaan in ’s-Hertogenbosch. Toen ze na de oorlog terugkeerde, groef ze alles weer op en, wonder boven wonder, bleken de filmrollen bewaard gebleven.
De beelden tonen niet alleen het dagelijks leven tijdens de bezetting, maar bovenal haar veerkracht en levenslust. Geen frontlinies, maar het dagelijks leven onder druk. Grote dank aan Paul Glaser van de Roosje Glaser Foundation voor de schenking van dit bijzondere materiaal, en aan Nationaal Monument Kamp Vught, dat de films sinds 2014 heeft bewaard.
 
In aanloop naar 4 en 5 mei kregen deze verworven films trouwens volop aandacht via NOS Nieuwsuur, de NOS, regionale dagbladen en andere media. Tijdens de opnames van Nieuwsuur bij het BHIC werden onze collega Joost Hoedemaeckers (beheerder audiovisuele collecties) en Paul Glaser geïnterviewd. Zij lieten aan de hand van de filmbeelden van Roosje zien hoe kwetsbaar vrijheid is en hoe snel die kan verdwijnen. Nieuwsgierig naar de films? Via de filmrubriek hieronder lees en zie je meer.
 
Daarnaast is er ook weer goed nieuws voor onderzoekers. Samen met zo’n honderd vrijwilligers zijn de indexen op de keuringsregisters van de Brabantse militie- en keuringsraden (1912–1918) toegevoegd aan onze stamboomzoekmachine. Hieronder lees je meer daarover. Duik er vooral in, want achter ieder register schuilt een verhaal dat het waard is om ontdekt te worden.

 
Margot America, redactie

Keuringsregisters van militie- en keuringsraden nu online!

Wat vertelde de keuringsarts ooit over jouw voorouders? De Brabantse keuringsregisters van de militie- en keuringsraden (1912-1918) bieden met bijna 60.000 persoonsvermeldingen uit ruim 100 registers een rijk en menselijk inkijkje in het dienstplichtverleden van voorouders, óók buiten Brabant. Van fysieke kenmerken tot opvallende aantekeningen: ontdek het verhaal achter de naam in onze stamboomzoekmachine.

Nieuwe bronnen april online

'Hoe kregen ze het voor mekaar, die genealogen in het pre-internettijdperk?!' Af en toe horen we een bezoeker dat uitroepen in de Citadel. Die vroegere onderzoekers worstelden zich door boeken, papieren indexen of kaartenbakken. Dat gaat tegenwoordig een stuk eenvoudiger met digitale indexen en (vaak) gescande brondocumenten. Ook in april verschenen er weer nieuwe indexen, aanwinsten en scans op onze website. 
 
 
Het succes van Wim Daniëls’ boek 'De boekhandelaar van Bologna' over Arlenius is je vast niet ontgaan. Nu de vakantie voor de deur staat, is er bijna geen mooiere manier om even weg te dromen dan met een wandeling door hartje Florence.
 
In de podcast ‘Tijdreizen met Wim Daniëls’ nemen podcastmaker Marilou Nillesen van het BHIC en Wim Daniëls je mee langs smalle straatjes, klingelende kerkklokken en verborgen boekwinkeltjes, op zoek naar het spoor van Arlenius: de Brabantse humanist die in de Renaissance uitgroeide tot een sleutelfiguur in de boekenwereld. De podcast laat je niet alleen luisteren naar geschiedenis, maar haar bijna ruiken en voelen. Ideaal voor onderweg, op het strand of gewoon thuis in de tuin.
 
Wim Daniëls: “Geschiedenis wek je vooral tot leven door verhalen. Arlenius wilde de boeken toegankelijk maken en ik wil Arlenius toegankelijk maken. Die jongen is voor mij echt wel belangrijk geworden. Hij is de taal achternagegaan, dat ben ik ook. Ik voel veel verwantschap met hem.”
Hier ga je naar de podcast ‘Tijdreizen met Wim Daniëls’.  
 
Foto: De Nederlandse schrijver, taalkundige en cabaretier Wim Daniëls

Beste verhalen deze maand

Hoe zag Eindhoven eruit in de jaren dertig?  In de Sint-Theresiakerk in Strijp verbeeldde kunstenaar Charles Eyk tijdens zijn onderduikperiode een gelaagd stadsbeeld vol fabrieken, kerktorens en het alledaagse leven van Strijp. Een bijzonder kunstwerk waarin alles samenkomt. (Bijdrage: Gerard Strijards).
De Middelwaard bij Cuijk speelde in 1920 een verrassende rol bij een overstroming en werd deels afgegraven voor betere doorstroming, maar het was een plek vol conflicten, overstromingen en veldslagen. (Bijdrage: Geurt Franzen) 
Hoe keek de rechtspraak in Brabant daar tussen 1850 en 1925 tegenaan? In haar BHIC-fellowship onderzocht Marinka van Dijk rechtbankverslagen uit Noord-Brabant en brengt ze de resultaten thematisch samen. Ontdek wat deze geschiedenis ons vandaag nog kan leren.  
Zo begint in 1963 een briefwisseling tussen een 19-jarige jongen en Maria van de meisjeskweekschool St. Antonius in Dongen. Vier maanden lang schrijft zij over haar kostschoolleven, maar wat de brieven écht onthullen, zie je pas als ze decennia later op zolder opduiken. (Bijdrage: Maarten Reumer) 
Een Brabants dorp, besmettelijke ziektes en een pastoor in de hoofdrol: in 1938 maakte het Wit-Gele Kruis de opvallende propagandafilm 'Zonnelied'. Waarom deze film destijds werd neergesabeld én nu juist zo bijzonder is, lees je hier. (Bijdrage: Mia Vrijens) 
 

Historisch wist-je-datje

 
 

De allereerste autobezitter? Een Brabander! 

 
Lange tijd gold Tilburg als de plek waar de eerste auto van Nederland rondreed. In 1895 werd in de stad een “benzine- of stoomrijtuig” afgeleverd bij de jonge wollenstoffenfabrikant Josephus Jacobus Bogaers. Kranten beschreven hoe inwoners opschrokken van een onbekend, ronkend voertuig dat via Middelbeers Tilburg binnenkwam.

Op basis van deze berichten is jarenlang aangenomen dat Bogaers de eerste Nederlandse autobezitter was en dat de eerste auto in Nederland dus in Tilburg reed. Bogaers' voertuig haalde ongeveer 20 kilometer per uur en maakte destijds enorme indruk. Het bevestigde het beeld van Tilburg als vooruitstrevende pioniersstad in de vroege autogeschiedenis.

Later historisch onderzoek bracht wel een nuance aan. Al in 1893 reed er een Benz door Venlo. Die auto had echter een Duitse eigenaar uit Suchtelen en was dus geen Nederlandse auto. Daardoor blijft Tilburg nadrukkelijk verbonden aan een belangrijke primeur: de eerste auto van een Nederlandse eigenaar reed vrijwel zeker in Tilburg rond.

Foto: De La Minerve HH van N. Brands, 1 okt. 1906 (collectie RA Tilburg, nr. 3746), via www.autovanmnopa.nl
Vind ons leuk
Vind ons leuk
Volg ons
Podcast
Bekijk foto's
Foto's & films
Lees verhalen
Lees verhalen

Volg ons op Instagram
redactie@bhic.nl | 073-6818500 | doorsturen

 

 

Uitschrijven