Nieuwsbrief, Platform Wiskunde Nederland, januari 2018
NMC 2018 – Komt allen naar Veldhoven op 3 en 4 april!
 
Op 3 en 4 april wordt in congrescentrum “Koningshof” het Nederlands Mathematisch Congres gehouden. Het wordt een “NMC nieuwe stijl”, met veel nieuwe ingredienten, liefst 6 plenaire sprekers, een avondprogramma met diner, een verrassende voorstelling, gezellig naborrelen in de ierse pub, overnachting en gezamenlijk ontbijt. Op deze manier hopen we, net als voor andere communities zoals natuurkunde en informatica, een mooi congres te garanderen met veel kruisbestuiving tussen de verschillende wiskundige disciplines. Het is voor “de wiskunde” van groot belang dat deze pilot slaagt, met veel deelnemers en een goede sfeer, waarbij we kennis nemen van allerlei aspecten van ons vak. PWN heeft zich ingespannen om bij NWO een aanzienlijke subsidie voor dit congres te verkrijgen, het vernieuwde NWO ondersteunt deze nationale bijeenkomsten voor de verschillende disciplines dan ook van harte. Wij roepen dan ook graag iedere wiskundige in Nederland op om van dit congres mede een succes te maken, zodat we ook in de komende jaren op deze voet door kunnen gaan.
 
Meer informatie, inclusief registratie, is te vinden op:
SWI 2018 - Van 29 januari t/m 2 februari in Eindhoven
Afgelopen maandag is de jaarlijkse Studiegroep Wiskunde met de Industrie weer van start gegaan, ditmaal aan de Technische Universiteit Eindhoven. Er zijn 6 problemen waaraan gewerkt kan worden, te vinden op http://www.swi-wiskunde.nl/swi2018/problems//problems/. Een van de meest actuele problemen is wel datgene geleverd door het CBS: “Causal effects of government decisions on earthquakes in Groningen.” Wiskundigen uit het gehele land buigen zich gedurende de week van 29 januari tot 2 februari over deze 6 problemen, teneinde oplossingen te vinden, nieuwe onderzoeksrichtingen, tips en adviezen voor de probleemstellers, met daarnaast een mogelijke follow-up na afloop van de SWI 2018. Op de website http://www.swi-wiskunde.nl/ staat veel informatie over deze SWI, alsmede over de SWI’s van de afgelopen 20 jaar, inclusief alle problemen.
Curriculum.nu – Visie op wiskunde in het VO
 
De vernieuwde commissie Onderwijs van PWN is medio vorig jaar gevraagd door de NVvW om een visie te schrijven voor wiskunde in het voortgezet onderwijs. Op 1 november was dit rapport gereed, en vanaf die datum konden leden van de NVvW reageren. De visie is medio januari ingezonden naar de website curriculum.nu waar deze, naast visies voor andere discplines, nader wordt besproken: dit jaar buigen 125 leraren, 18 schoolleiders en ruim 80 scholen zich over de vraag wat leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs moeten kennen en kunnen. Voor negen leergebieden. Met de opbrengst van dit ontwikkelproces zullen kerndoelen en eindtermen worden geactualiseerd. De Onderwijscoöperatie, PO-raad, VO-raad, AVS, LAKS en Ouders & Onderwijs willen met deze herziening:
  • Samenhang in de onderwijsinhoud bevorderen
  • Zorgen voor doorlopende leerlijnen: een soepele overgang van de        voorschoolse periode naar het primair onderwijs, van primair naar voortgezet onderwijs en van voortgezet onderwijs naar vervolgonderwijs.
  • Overladenheid in het onderwijsprogramma terugdringen.
  • Duidelijkheid bieden aan scholen: wat moeten alle leerlingen leren en hoeveel ruimte is er over voor eigen invulling? 
  • Een betere balans brengen in de hoofddoelen van het onderwijs.
 
Het hoofdidee van het visiedocument voor wiskunde-onderwijs op het VO is bevat in de volgende samenvatting:
“Wiskunde is en blijft in het voortgezet onderwijs een kernvak vanwege haar waarde voor persoonlijke vorming, voor maatschappelijke toerusting en voor de  voorbereiding op andere  disciplines, vervolgopleidingen en beroepen. Een optimale realisatie hiervan vraagt,van vmbo tot vwo, om een kerncurriculum in de       onderbouw dat een brede basis legt gericht  op vorming,toerusting (waaronder gecijferdheid, statistische geletterdheid en algoritmisch denken) en fundering. In de bovenbouw vindt profilering en differentiatie plaats op basis van capaciteiten en
voorkeuren van leerlingen en behoeftes van vervolgopleidingen.”
 
 
Wiskundetentoonstelling in het vernieuwde Boerhaave museum
 
Nadat PWN er in 2015 mede voor zorgde dat er in museum NEMO een mooie wiskunde-tentooonstelling kwam met de naam “Wereld van Vormen” (nog steeds een van de mooiste tentoonstellingen in het museum), heeft recent het vernieuwde Boerhaave museum nu ook een wiskundetentoonstelling ingericht, deels gebaseerd op de tentoonstelling “Imaginary” (zie http://www.imaginarymaths.nl) welke PWN in 2016-2017 organiseerde in het hele land tezamen met de wiskundeinstituten. Het vernieuwde Boerhaave museum ziet er prachtig uit, en is zeker een bezoek waard, inclusief natuurlijk aan de mooie wiskundetentoonstelling waarvan hieronder enige impressies.
 
                                                                                                                         
 
 
 
 
Wiskunderaad – update van de acties in het “Deltaplan voor de wiskunde”
 
In het aankomende nummer van “Nieuw Archief voor Wiskunde” zal een artikel verschijnen over de status van de verschillende actielijnen (20 stuks) welke in het rapport “Een deltaplan voor de Nederlandse wiskunde” zijn opgevoerd. De uitvoering van deze actielijnen wordt gemonitored door de Wiskunderaad (http://www.wiskunderaad.nl), de acties worden deels door de Wiskunderaad, deels door PWN en deels door anderen uitgevoerd, afhankelijk van het type actielijn. Een belangrijk citaat uit het artikel:
“In samenspraak met de Raad voor Natuur- en Scheikunde, onder voorzitterschap van Robbert Dijkgraaf, (www.raadns.nl) is de Wiskunderaad in overleg getreden met het ministerie van OCW. Inzet van deze besprekingen was een pleidooi voor een sectorale aanpak van het wetenschapsbeleid, waarbij voor bepaalde wetenschapssectoren (zoals de sector wiskunde, natuurkunde en scheikunde) gekozen wordt voor een integrale en nationale aanpak over de volle breedte van onderwijs, onderzoek en maatschappelijke dienstverlening. In deze sectorale aanpak worden middelen op nationaal niveau beschikbaar gesteld met een ruime looptijd van tenminste 10 à 15 jaar, op basis van door de sector zelf opgestelde plannen en doelen. Een noodzakelijke voorwaarde voor deze benadering is een breed maatschappelijk en politiek vertrouwen dat de betreffende wetenschapssector in staat is tot een hoge graad van nationale zelforganisatie.
Op grond van de brief die de minister van OCW recentelijk naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, is de verwachting gerechtvaardigd dat deze sectorale aanpak een belangrijke pijler zal worden onder het beleid waarmee het ministerie van OCW in de loop van 2018 naar buiten zal komen. Via het Deltaplan heeft de wiskunde laten zien tot nationale zelforganisatie in staat te zijn en staat ze dus goed gepositioneerd om op dit beleid van de overheid in te spelen. De samenwerking met de Raad voor Natuur-en Scheikunde versterkt hierbij de positie van de wiskunde in belangrijke mate.”
 
Ook NWO stimuleert dit sterk ontwikkelde vermogen tot zelforganisatie, en noemt het sectorplan voor wiskunde expliciet in de nieuwe strategienota..
Persbericht NWO - Financiering van onderzoek door NWO wordt eenvoudiger (30/1)
 
Per 1 augustus 2018 voert NWO een grote vereenvoudiging door. Al haar financierings-instrumenten brengt NWO terug tot een handvol ‘hoofdvormen’. Deze vereenvoudiging is een technische ingreep die verder geen invloed heeft op de invulling van de onderzoeks-programma’s. Wat met de oude instrumenten kon, zal na 1 augustus nog steeds kunnen. Het verschil zal zijn dat het gehele palet instrumenten veel overzichtelijker wordt.
 
Voor de onderzoeker zijn er meerdere voordelen. Het indienen van onderzoeksvoorstellen in verschillende programma’s wordt makkelijker. Daarnaast worden de barrières voor het indienen van voorstellen die over discipline- of domeingrenzen heen gaan weggenomen. Met deze vereenvoudiging van de financieringsinstrumenten wil NWO de onderzoeker een overzichtelijk en flexibel palet van onderzoeksfinanciering bieden, waarin onnodige verschillen tussen disciplines zijn weggehaald.
 
De financieringsinstrumenten worden modulair opgebouwd, wat de ruimte biedt voor maatwerk bij behoud van eenheid in vorm. NWO zal recht blijven doen aan de verschillen in behoeften van de wetenschapsgebieden. De modulaire opbouw biedt het stelsel flexibiliteit om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. De beleidsvoornemens en acties die voortvloeien uit het nog te verschijnen nieuwe Strategisch Plan van NWO – zoals financiering van onderzoek in het kader van de Nationale Wetenschapsagenda – zullen in het nieuwe stelsel worden geïmplementeerd. Daarvoor zijn geen ad hoc nieuwe instrumenten nodig. NWO streeft hiermee naar herkenbaarheid en continuïteit over de jaren.
Nieuw NWO
De onderdelen van NWO die in 2017 zijn samengevoegd tot de NWO-domeinen kenden veel financieringsinstrumenten, die allemaal van elkaar verschilden in vorm en voorwaarden. Veel van die verschillen hadden een historische achtergrond, waren onnodig en stonden samenwerking tussen de wetenschapsgebieden in de weg. Dit vergde bovendien veel aanpassingsvermogen van de indiener. Meer samenwerking over de disciplinaire grenzen heen is een van de doelstellingen van het vernieuwde NWO en een ambitie uit de Wetenschapsvisie.
Hoofdvormen.
 
NWO brengt de subsidieprogramma’s onder in een klein aantal hoofdvormen. Om de gedachten te bepalen:
  • Persoonsgerichte financiering, waaronder de bekende Rubicon en de Vernieuwingsimpuls (Veni-Vidi-Vici);
  • Nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek, waarbinnen een getrapte financiering van kleinschalige projecten tot grote samenwerkingsprogramma’s, al dan niet met private partners;
  •  Thematisch en missiegedreven onderzoek, vaak uitgevoerd in samenwerking met private of maatschappelijke partners, waarbinnen ook een trap van klein naar groot mogelijk is.
In iedere call zullen vaste bouwstenen terugkomen met betrekking tot de opbouw van de indieningsvoorwaarden, duur en begroting, en indien van toepassing de samenwerking met private of maatschappelijke partijen of internationalisering.
 
Eerste aanpassingen in Open Competitie
De vereenvoudiging wordt vanaf augustus 2018 stapsgewijs ingevoerd, waarbij NWO telkens zes maanden aankondigingstermijn in acht neemt. Als eerste zal de Open Competitie binnen de domeinen Sociale Geesteswetenschappen (SGW) en Exacte en Natuurwetenschappen (ENW) volgens het nieuwe model worden ingericht.
Platform Wiskunde Nederland, Science Park 123, kamer L013, 1098 XG Amsterdam