Volgende bijeenkomst is uitzonderlijk op 21 april e.k. omwille van de interne organisatie van Omikron.
We verwachten U dus op (de derde) dinsdag 21 april 2026 om 14.00 uur in het gewone lokaal van Omikron in Melsbroek.
Nacht kennisbeurs 10.3.2026
Het onderwerp ‘Nacht’ in de klassieke muziek komt vele malen voor maar kan niet winnen van onderwerpen zoals : ‘Liefde’; ‘Lente’; ‘Vogels’ en nog andere. Maar er is natuurlijk heel wat.
We kozen een aantal werken, al dan niet bekend, en naar eigen smaak. Veel plezier met het beluisteren van de composities die in dit beperkte lijstje opgesomd worden.
1 Orlandus Lassus : ‘La nuit froide et sombre’
° Mons 1532 – + München 1595 . Hij was een bijzonder productief componist uit de late Renaissance. Hij werd ‘Vorst van de Muziek’ en ook ‘Belgische Orpheus’ genoemd. We kennen het chanson : ‘Matona mia cara’.
2 Adam Gumpelzheimer. ‘ Die Nacht ist kommen’
Zuid Duitser. 1569 – 1625. Was zijn loopbaan lang cantor aan de kathedraal van Augsburg.
3 Henry Purcell : Uit ‘The Fairy Queen’ : Act 2 One charming night.
1659-1695. The fairy queen, naar Shakespeare is een semi-opera. Populair in Engeland in die tijd.
4 W.A.Mozart : ‘Serenade nr.13 KV 525 – ‘Eine kleine Nachtmusik’
Uit 1787 – voor strijkkwartet met eventueel contrabas erbij. Geen commentaar nodig.
5 Luigi Boccherini : ‘La Musica Notturna delle strade di Madrid’
1743 – 1805. Italiaan (uit Lucca) met een loopbaan vooral in Spanje. Dit is de meest persoonlijke compositie van Boccherini ! Ondanks levenslang succes overleed hij toch in armoede.
6 John Field : Nocturne nr 12 ‘Nocturne Caractéristique Noontide’ en Nocturne nr12.
1782 Dublin – 1837 Moskou) Field was een pianovirtuoos en de uitvinder van de ‘Nocturne’. Het is een vrije muziekvorm waarvan hij als eerste deze naam bedacht. Hij kreeg hierin veel navolging zoals van : (7)
7 Fréderick Chopin : ‘Nocturne nr.1 opus 9 nummer 1.
1810 – 1849. Van de ganse reeks nocturnes, in navolging van J.Field, is deze redelijk bekend. De anderen zijn natuurlijk eveneens de moeite om te beluisteren.
8 Johannes Brahms : Uit 14 Volkslieder : nr.8 In stiller Nacht.
1833 – 1897. Van Brahms horen we meestal enkele Hongaarse dansen, een symphonie of kamermuziek. Minder gekend zijn zijn vele bewerkingen van volksliederen voor koor. Hier een voorbeeld met ‘nacht’ in de titel.
9 Vitezslav Novak : Slovaakse suite opus 32 voor orkest. Deel 5 ‘In der Nacht’
1870 – 1949 (Tsjech) .V.Novak componeerde in de laatromantische traditie mooie orkestwerken zoals : ‘In de Tatra’ ; ‘Het eeuwige verlangen’ ; Toman en de woudnimf’ ; ‘Zuid-Boheemse suite’ naast opera, cantate en kamermuziek.
Luister naar de hele Slovaakse suite, een parel uit zijn oeuvre.
10 Modest Moessorgsky : ‘Nacht op een kale berg’ – originele versie !
1839 – 1881. Dit orkestwerk kreeg nogal kritiek omdat het ‘zwak georkestreerd was en weinig samenhang vertoond. Daarom werd het ‘aangepast’ door Rimski-Korsakov. (De versie die we ‘normaal’ kennen). Nog anderen herwerkten dit symfonisch gedicht o.a. Leopold Stokowsky die het nodig had voor de Disney tekenfilm ‘Fantasia’
11 Gustav Mahler : Symphonie nr.7 ‘Lied van de Nacht’ waarin twee Nachtmusiken voorkomen.
1860 - 1911. Mahler was (wereldberoemd) dirigent en componist. We kennen de 9 symfonieën en de Wunderhorn Lieder. Zijn oeuvre is beperkt in aantal nummers maar wel ‘zeer groot’. Mijn persoonlijke voorkeur gaat naar Symfonie nr.2 ‘Aufherstehung’ (‘De verrijsenis’).
12 Giacomo Puccini : Turandot (opera) – ‘Nessum dorma’.
1858 – 1934. Turandot werd door Puccini niet afgewerkt door zijn te vroeg overlijden. De slotscènes werden afgewerkt door Franco Alfano (Italiaans componist). Een weetje : Puccini overleed in Brussel waar hij behandeld werd voor keelkanker.-
13 Joaquin Turina : Album de viaje op.15 – 4 Paseo nocturno ; La noche en el campo ; Rincones Sevillianos op.5/1 Noche de Verano en la Azotea.
1882 – 1949. Turina was een vriend van Debussy, Ravel, F.Schmitt, I.Albeniz en vele andere sterke figuren uit zijn tijd. Buiten veel pianomuziek kennen we van hem : Danzas Fantasticas ; La Procession del Rocio ; La oration del Torerro.
14 Manuel De Falle : Nachten in Spaanse tuinen, suite voor piano en orkest.
1876 (Cadiz) – 1946 (Argentinië) We kennen vooral het ballet ‘El sombrero de tres picos’ en ‘El amor brujo’ en typisch spaans klinkende muziek
15 Claude Debussy : ‘Clair de lune’ ‘Nocturnes voor orkest (Fêtes, Nuages, Sirènes)’ ‘Iberia suite, 2 Les parfums de la nuit’
1862 – 1918. Was een tijdje de persoonlijke pianist-leraar van Nadezda von Meck, de mecenas van Tsjaikovsky. Hij is voor ons ‘DE impressionist’. Daar horen bij : ‘Prélude à l’après-midi d’un faune’ ; ‘La Mer’ ; ‘Images (waarvan Iberia een deel is) ‘ en veel pianomuziek.
16 Karol Szymanovski (een Pool) : Symphonie nr.3 Lied van de Nacht (drie delen)
1882 Kiev – 1937 Lausanne. Componeerde een aantal mazurkas voor piano ; 2 mooie vioolconcerto’s ; een prachtig Stabat Mater ; Mythes voor vool en piano en de opera ‘Krol Roger’. Indien onbekend is hier veel te ontdekken.
17 Florent Schmitt : ‘Antoine et Cléopatre’, toneelmuziek ; uit suite 2 : Nuit au palais de Cléopatre.
1870 – 1958. Hij won de prix de Rome met de cantate ‘Sémiramis’. Negatief was : hij was anti-semiet en Nazi-aanhanger. Nochtans kreeg hij (op leeftijd) het Légion d’Honneur. Hij componeerde veel orkestmuziek en koorwerken (Psalm 47). Bekendste : ‘La tragédie de Salomé’ – ballet’.
18 Havergal Brian : Turandot suite – 4 Nocturne
1876 – 1972. Engels componist Haalde eerste succes in 1909 met ‘Engelse suite’ en kon dan rekenen op financiële steun van een mecenas. De doorbraak kwam met zijn achtste symphonie, gespeeld op de ‘Proms’ in 1954 ! Brian componeerde 32 symfonieën waarvan de eerste :‘Gothic’ twee uur duurt.
19 Mel Bonis : Scènes de la forêt (fluit, hoorn en piano) – 1 Nocturne
1858 – 1937. Was een klasgenote van Debussy. Haar leraar zei : ‘De beste van de klas, maar angst verlamd haar’ (A.Bazille). Ze componeerde vooral pianomuziek zoals de suite ‘Femmes de Légende’.
20 Louis Aubert : 3 Esquisses op.7 – 2 Nocturne
1877 – 1968. Bretoen. Was een wonderkind als pianist. Ravel wijdde hem zijn ‘Valses nobles et sentimentales. Hij is nu ongeveer volledig vergeten.
21 Arnold Schönberg : Verklärte Nacht opus 4.
1874 – 1951. Schönberg was vooral autodidact op enkele lessen van Alexander von Zemlinsky na. Hij huwde diens zuster. Hij is de grondlegger van het componeersysteem der twaalftoons muziek. Hij gebruikte die zelf vanaf zijn opus 11 : Pierrot Lunaire. Schönberg was tevens schilder.
22 Sergei Prokofiev : Scytische suite – deel ‘Nacht’
1891 – 1953. Van Prokofiev kennen we ‘Peter en de wolf’ ; Symfonie nr.1 ‘De klassieke’ : het derde pianoconcerto (een lievelingsstuk voor pianisten die wedstrijden doen – spectaculair !) Prokofiev dacht zich te vestigen in Amerika, maar kwam terug gezien de concurrentie van Rachmaninoff. Dan maar naar Parijs : hier was het obstakel Igor Stravinsky. Terug naar de Sovjet-Unie onder Stalin. Hij overleed op dezelfde dag als Stalin in 1953.
23 Otmar Macha : Nacht en hoop, symfonisch gedicht uit 1959.
1922 – 2006. Macha was componist, schrijver en regisseur. Samen met ‘Thema en variaties op de dood van J.Rychlick’ voor orkest zijn dat de twee werken die we van Macha onthouden.
24 Karel Van Eycken : Nocturnal voor fluit en harp
(geen commentaar)
Veel plezier bij het ontdekken van deze ‘nachtwerken’
nota's : Karel Van Eycken
