Vandaag in De Morgen
 
 
Rouwzwart

Beeldboek –  Het leegmaken en opruimen van het huis van je ouders – na hun verhuizing of overlijden – is een confronterende ervaring. Wat er altijd geweest is, blijkt kwetsbaarder dan je had gedacht. Je kunt de vertrouwde dingen zomaar van hun vaste plaats halen. Je laat ze door je handen gaan, je koestert ze of voert ze noodgedwongen af naar kringwinkels en containerpark. Waar schilderijen en spiegels hingen, zie je hun afdruk op het behang. Achter kasten duiken verloren gewaande schatten op. Nu en dan kun je iets redden – meenemen of meegeven. Bergingswerk is rouwarbeid.

Het kan altijd erger. Stel dat het huis waarin je je jeugd hebt doorgebracht, door een brand is verwoest. In één klap zijn al die onsterfelijke, geliefde objecten weg – verkoold of door een laagje roet bedekt. Niets is nog hetzelfde. Als het meevalt kun je door kamers lopen die vaagweg lijken op ruimten waar je hebt gespeeld en geslapen. Wat overblijft van muren, meubelen en objecten is nu donkergrijs, net als op de foto's van een dorp op de flanken van een vulkaan na de uitbarsting: het is alsof er tonnen poedersuiker over de huizen zijn gestort.

In maart 2012 werd het ouderlijk huis van fotografe Karin Borghouts (°1959) door een brand verwoest. Voor er gedacht kon worden aan schoonmaken deed zij het beste wat zij kon doen. Als eresaluut aan de plek waar ze haar jeugd doorbracht, nam zij haar camera en liep zij het huis in.

De foto's die Borghouts toen maakte zijn samengebracht in een kwetsbaar, losbladig album. Boeken op een plankje, kandelaars, een verzameling olielampen, spiegels, badjassen in een kleerkast – over alles zit een laagje grijs stof dat de dingen een surrealistisch aura verleent, met een omgewoeld bed als tragisch hoogtepunt. Vrijwel elk spoor van kleur is uit de voorwerpen weggetrokken; alleen een flard Van Gogh in zijn banale lijst biedt nog weerstand. Tot over de rand is het rouwzwart over de bladzijden gedrapeerd.

In Borghouts' oeuvre, dat focust op vreemde maar vertrouwde publieke ruimten die zij clean en klinisch in beeld brengt, is dit aangrijpende en persoonlijke verslag een hoogtepunt: een wanhopige maar noodzakelijke oefening in herinneren. Tussen rauw en rouw is er slechts een letter verschil.

ERIC MIN

Karin Borghouts
The house of my childhood burned down and I went in to take pictures.

The Eriskay Connection
24 euro
www.tecbooks.nl
 
 

PS
De tentoonstelling Het Huis is nog tot zondag 26 oktober te bekijken in Galerie Ecker, Markendaalseweg 18, Breda (NL) in het kader van BredaPhoto. Open 10 - 17u.