Infobrief Diaconie Brugge  Januari 2011, 3de jaargang nr. 6



1. Bij wijze van bezinning

Een jaar kan vlug gaan!
 
Ontdooien kan vlug gaan,
als er warmte genoeg is.
 
Ontwapenen kan vlug gaan,
als er goede wil is.
 
Ontwaken kan vlug gaan,
als er dromen genoeg zijn.
 
Ontplooien kan vlug gaan,
als er ruimte wordt gemaakt
voor het goede in elke mens.
 
Ontdekken kan vlug gaan,
als er openheid is en luisteren,
steeds weer in respect.
 
Ontmoeten kan vlug gaan,
als er hemels, nieuw Leven
onverwacht wordt gevoeld.
 
Een gelukkig Nieuwjaar!
Een bijzonder, nieuw decennium?!
 
Luc Vandenabeele
 
 
2. "Profetische Stemmen": Christine Bruggeman
Verslag van onze eerste bijeenkomst op maandag 10 januari 2011 in De Bremstruik/De Kerit Roeselare met Christine Bruggeman
 
Christine sprak ons toe vanuit de spiritualiteit van Jean Vanier en de Arkgemeenschappen. Om te beginnen vertelde ze hoe zij van kindsbeen af geboeid is door het spirituele en door het contact met mensen, dat
laatste zowel van persoon tot persoon als in groepsverband. Beide interesses lopen als een rode draad door haar leven en werk. Als coördinator van de Arkgemeenschappen in Nederland en Vlaanderen vond ze een weg om spiritualiteit en mensen dichter bij elkaar te brengen. Wij citeren enkele van haar meest markante uitspraken:
  • Alles draait erom vriend te worden van de mensen met een handicap. Als vrijwilliger doe je niet enkel iets voor een ander. Waar het echt op aan komt, is te durven ontvangen. Die wederkerigheid is ontzettend belangrijk in de Arkgemeenschappen. Al wie bij mensen met een handicap staat, weet dat zij ons nodig hebben, maar beseft tegelijk dat zij, hoe mentaal en fysiek gebroken ze soms ook zijn, iets betekenen voor òns. Dat is vandaag niet vanzelfsprekend in een samenleving waar alles gericht is op prestatie en consumptie…  
  • Het is een heel boeiende uitdaging om de bronnen van de ander die in een gelijkaardig diaconiewerk zit, te ontdekken en vervolgens ermee op weg te gaan. Wat is hun spiritualiteit? Wat drijft hen? Gaandeweg wordt zo mijn eigen weg almaar breder, reiken mijn wortels almaar dieper. Hoewel ik zelf voortdurend vorming geef, maak ik bewust tijd vrij om mijn eigen spiritualiteit te verdiepen. Als coördinator krijg ik vorming vanuit de internationale federatie. Daarnaast trek ik geregeld een dag uit voor mezelf, om stil te vallen. Je moet je eigen plantje zelf water geven, anders verdort het…
  • Eigenlijk roepen mensen met een handicap voortdurend op tot gemeenschap. Laat dat nu net zijn wat onze samenleving vandaag het meest nodig heeft. Met meer gemeenschap zouden velen zich een stuk gelukkiger voelen. Mensen met een handicap hebben het onvoorstelbare vermogen ons hart te openen en juist daardoor genezen zij. Hun doorleven van het lijden, slechts mogelijk doordat wij met hen gemeenschap vormen, betekent voor ons genezing. Dat zie ik dagelijks opnieuw gebeuren rondom mij, bij onze assistenten, bij onze jonge vrijwilligers ook her en der in de Arkgemeenschappen…
  • Ziehier onze boodschap aan deze samenleving: wees meer gericht op het kwetsbare, je zult menselijker en minder hard worden. Kwetsbare mensen zouden wel eens de profeten van vandaag kunnen zijn.
  • Met Henri Nouwen pleit ik voor ‘vrijwillige thuisloosheid’. Het is een prachtige term om aan te geven dat we meer bereid moeten zijn dingen achter te laten, juist om de kwetsbaren in onze samenleving te ontmoeten… 
Samen met Christine Bruggeman hebben we ook het hele opzet en de bedoeling van ‘Profetische Stemmen’ nog wat uitgeklaard en preciezer proberen te omschrijven:

  • We willen mensen rond de tafel samen brengen die als vrijwilliger of professioneel met taken en opdrachten in de ‘diaconie’ bezig zijn.
  • We willen ruimte creëren voor herbronning, ‘op ’t gemak’.
  • We willen mensen in contact brengen met gelijkgezinden. De bedoeling is vooral: een soort ‘pitstop’ te zijn voor mensen die zorgend bezig zijn voor anderen.
  • Via die ontmoeting ‘rond de tafel’; via rustmomenten, delen van onmacht en kleine ‘succeservaringen’, bezinning, gebed en confrontatie met iemand die wat verder staat in de ‘geaarde’ spiritualiteit van de diaconie, willen we de aanwezigen de kans bieden om te groeien en zichzelf sterker te maken, zodat zij hun (vrijwilligers)werk van daaruit met meer kwaliteit en diepgang kunnen verder zetten.
Qua opkomst betekende deze dag – het moet gezegd - een schuchter begin. Maar de gesprekken waren diepgaand en verrijkend, en de ontmoeting van ‘gelijkgezinden’ deed veel deugd! 
 
3. "Profetische Stemmen": Hilde Kieboom

Maandag 14 februari vanaf 9.30 uur in het Diocesaan Centrum Groenhove is Hilde Kieboom bij ons te gast als onze volgende Profetische Stem. We starten zoals de vorige keer met een gebedsmoment en vanaf omstreeks 10 uur tot 12.30 zal Hilde Kieboom ons te woord staan. In de namiddag is er tijd voor persoonlijke stille tijd en omstreeks 16 uur komen we dan nog eens samen om uit te wisselen.
Wie is Hilde Kieboom?
 
Hilde Kieboom is al meer dan 25 jaar actief in de samenleving op sociaal en religieus vlak. In 1985 richtte zij in Antwerpen de Sint-Egidiusgemeenschap op, de Belgische tak van het Italiaanse Sant’ Egidio dat ze twee jaar eerder in Rome had leren kennen.
Zij startte verschillende werkingen op in het kader van armoedebestrijding, waaronder:
·  School van Vrede: naschoolse werking voor kinderen en jongeren uit kansarme wijken (huiswerkbegeleiding, recreatieve activiteiten, vredeseducatie, sensibilisering voor milieuproblematiek en Derde Wereld).
·  Kamiano: sociaal restaurant in Antwerpen dat tweemaal per week aan 300 daklozen en mensen in nood een gratis warme maaltijd aanbiedt.
·  Volkeren voor Vrede: beweging van allochtone volwassenen die activiteiten organiseren om het samenleven tussen verschillende culturen te bevorderen en zich inzetten voor hulpbehoevenden in de samenleving
·  Leve de Ouderen: 60-plussersbeweging waarin ouderen werken aan een meer solidaire samenleving, met bijzondere aandacht voor arme en hulpbehoevende bejaarden.
 
Jaarlijks zet Hilde Kieboom een aantal initiatieven op touw ter bevordering van een verdraagzame samenleving en het respect tussen de verschillende culturen in Antwerpen, zoals een ’iftar’ (feestmaal ter verbreking van de ramadan) die aan de moslimgemeenschap wordt aangeboden, een fakkeloptocht ter nagedachtenis van de slachtoffers van de tweede wereldoorlog, een trialoogontmoeting tussen joden, christenen en moslims in Antwerpen …
 
Bij dit alles verliest zij de ruimere dimensie van de wereld niet uit het oog: zij zet zich actief in voor een project voor aids-bestrijding in Mozambique, door in ons land sensibiliserings-acties op te zetten en ook door jaarlijks een maand ter plaatse te gaan meewerken.
Hilde Kieboom maakt zich ook op religieus vlak zeer verdienstelijk: zij is de drijvende en bezielende kracht achter het dagelijks avondgebed van de Sint-Egidiusgemeenschap, waarin veel mensen (ook niet-leden) inspiratie vinden voor hun inzet in de samenleving.
 
Zij tracht met de Sint-Egidiusgemeenschap een originele bijdrage van gelovige christenen te leveren in België aan de dialoog en de samenwerking tussen gelovigen en niet – of anders- gelovigen. Zij gaat de voornaamste uitdagingen van deze tijd niet uit de weg. Vanuit een helder inzicht in de politieke en sociale structuren en mechanismen van de samenleving probeert zij een antwoord te bieden op de noden van de groepen en individuen die er deel van uitmaken. Kansarme jongeren, vluchtelingen, daklozen en bejaarden vinden bij haar een luisterend oor. De projecten die ze opstart, geven een nieuwe impuls aan sociale netwerken, daar waar ze zo goed als verdwenen waren (vb allochtone jongeren gaan Nederlands leren bij ouderen met een dringende nood aan sociaal contact). Tegelijk aarzelt zij niet om in het publieke debat een lans te breken voor de zwaksten en te wijzen op de nood aan structurele veranderingen (kerkasiel, euthanasiedebat, opvang voor daklozen, …).
Hilde Kieboom heeft de capaciteit om mensen te motiveren: onder haar leiding zetten veel jonge mensen én ouderen zich gratuit in voor de meest hulpbehoevenden. Bewegingen als Het Land van de Regenboog (kinderen en jongeren), Jongeren voor Vrede (16- tot 25-jarigen), Volkeren van Vrede (allochtone volwassenen), en Leve de Ouderen (60-plussers) zijn in de geest van de Sint-Egidiusgemeenschap actief in alle domeinen van de samenleving. Als voorzitter ondersteunt zij deze bewegingen met een nooit aflatende inzet.
Hilde Kieboom heeft oog voor de problemen van een geglobaliseerde wereld, en laat dan ook niet na onze rijke samenleving te wijzen op haar verantwoordelijkheid in thema's als onderontwikkeling, aids-bestrijding, dialoog met de Islam, de afschaffing van de doodstraf, de vrede in de wereld. 
 
 
 
Profetische Stemmen
maandag 14 februari 2011
Groenhove Torhout
van 9.30 uur tot 16.30 uur
 
 

4. Franse bisschoppen lanceren solidariteitsproject
 

BRUSSEL (KerkNet/SIR/LaCroix) – De Franse katholieke Kerk startte deze week het project ‘Diaconia 2013’, dat in mei 2013 moet uitmonden in een massabijeenkomst van Franse katholieken in Lourdes. Bernard Podvin, woordvoerder van de Franse bisschoppen, zei tijdens de lancering dat het project de naastenliefde en de solidariteit wil bevorderen. Beiden zijn een hoeksteen van de kerkelijke inzet. “Wij worden hard getroffen door de crisis en deze treft het sterkst de armsten. Katholieken hebben zich steeds ingezet voor een rechtvaardiger samenleving. Daarom willen wij met dit project de solidariteit versterken.” 

Het project van de Franse bisschoppen loopt over een periode van drie jaar. Het belang wordt duidelijk door het feit dat dit project de steun krijgt van vijftig katholieke overlegorganen en organisaties. Bernard Podvin: “Naastenliefde en solidariteit is geen werk van specialisten. Zij gaan ons allen aan.”

 
5. Studiedag: "Modellen sociale kruidenier in Vlaanderen"
 
 


 
 
6Jan Dumon in de "Klapstoel" van Kerk &Leven
 
 
Een opmerkelijk interview met Jan Dumon in "Kerk & Leven" van 19 januari is zeker het lezen waard. Wat ons vanuit de Dienst Diaconie vooral opvalt is dat iemand die vooral begaan is met de wereldkerk vanuit Rome de volgende remedie voorstelt voor de crisis binnen de Kerk. Jan Dumon is duidelijk iemand die niet direct vanuit het instituut denkt, maar vooral vanuit het Evangelie probeert te werken aan een oplossing. We geven u graag een gedeelte van het interview mee:
 
Hoe kan de Kerk in België de crisis te boven komen?
 
In Rome kijken we naar de Kerk in België vanuit een wereldwijd perspectief, niet naar de wereldkerk vanuit een Belgisch perspectief. Waarmee ik de problemen niet wil wegwuiven of zeggen dat het elders goed gaat. Integendeel.
De Kerk houdt zich best zo dicht mogelijk bij het evangelie, de kern van ons geloof. We moeten terug naar een broederlijke Kerk. Het was Jezus niet te doen om het autoritaire of het sacrale,maar om vriendschappelijke verwantschap. Zei Hij niet: „Wie zijnmijnmoeder en broeders? Zij die het woord van God horen en volbrengen”?
Ik maak me zorgen, omdat ik zowat overal een sterke beweging onderken naar een Kerk die, hoewel sociaal geëngageerd, de neiging heeft het sacrale en de eigen hiërarchische structuur te koesteren. Er is iets weg van het levendige elan van het Tweede Vaticaans Concilie, van een Kerk die niet bang is van contact met de brede wereld. Rome is meer met het instituut Kerk bezig dan met de bron. Het centralisme steekt opnieuw de kop op. Waarom blijft de Kerk halsstarrig vasthouden aan een monarchale structuur, zonder scheiding van machten, terwijl niets in onze bronnen daartoe uitnodigt? Jezus zegt toch duidelijk: „Gij zijt allen broeders.” Er is in onze Kerk niet echt het vrije woord, geen echte vrije discussie, wel een sterke zelfcensuur. Alles gebeurt zo diplomatisch, dat de besluitvorming traag verloopt. In een wereld die snel evolueert, is dat een ramp. Ik erger me er dood aan dat steeds wordt herhaald: „De Kerk heeft tijd
nodig.” Zo komt ze altijd te laat.
L’Osservatore Romano, de krant van het Vaticaan,prijst continu vrouwen de hemel in, maar waarom is de Kerk dan zo bang om de vrouw een echte plaats toe te kennen? Ik pleit voormeer gezond verstand en minder fundamentalisme, want soms is de grens tussen wat theologisch en dogmatisch gefundeerd is en fundamentalisme, erg smal.
Ikmeen niet dat alleswat er in dewereld te koop is, ook de menselijkheid vooruit helpt. Onze Kerk moet terecht een profetisch ‘neen’ kunnen laten horen. Maar dan moet ze erover waken dat ze wel degelijk het leven en de menselijke waardigheid verduidelijkt en niet een principe of een standpunt daarover. Jezus leerde dat je de wereld moet liefhebben als je haar wil verlossen. Als onze Kerk de wereld waarin ze leeft, niet graag ziet, zal dat niet lukken.
 
Ziet u de toekomst somber in?
 
Ik ben optimistisch als ik denk aan het evangelie, dat zo goed is, dat het altijd opnieuw mensen zal boeien. Maar we zouden wel eens kunnen staan voor een verdere afbrokkeling van de Kerk. De huidige politiek van institutionele versterking zal dat niet voorkomen. Ik vrees dat de Kerk zou kunnen imploderen, zoals de Sovjet-Unie. De vergelijking loopt mank, omdat de Sovjet-Unie weinig te bieden had, terwijl de Kerk het evangelie heeft. Net als zoveel mensen wil ik de Kerk niet verliezen, omdat ze me het geloof heeft gegeven. Maar ze is bezig met zoveel dat niets te maken heeft met het evangelie. We moeten terug naar een broederlijke Kerk die zich niet verliest in zichzelf en haar instituten, maar zich toelegt op het evangelie.

 
7. Helft krijgt zijn leefloon niet


De Standaard - donderdag 20 januari 2011 - Guy Tegenbos
 
De kans bestaat dat de helft of zelfs 66 procent van degenen die recht hebben op het leefloon, dat uiteindelijk niet krijgen. En het zou kunnen dat een kwart van degenen die het leefloon krijgen, er geen recht op heeft. Dat zijn onthutsende maar nog onzekere conclusies van een studie van de Leuvense economen Erik Schokkaert en Nicolas Bouckaert.

Het is de eerste keer dat men in ons land de ‘non-take-up' van het leefloon bestudeert. In landen waar dit al lang wordt onderzocht, komen sóms ook zulke hoge cijfers voor. De auteurs beklemtonen de voorwaardelijke wijs van hun conclusies. We zijn nu zeker dat er een erg grote non-take-up is, maar onze cijfers zijn nog niet precies, luidt het. Het was een verkennend onderzoek.

Non-take-up kan een gevolg zijn van ‘niet-weten' dat men er recht op heeft of van ‘niet durven' aanvragen. Of van fouten in de aanvraag, of fouten in de beoordeling van de aanvraag.

Van het Omnio-statuut in de ziekteverzekering (goedkope gezondheidszorg voor alle lage inkomens) is al bekend dat minder dan de helft van de rechthebbenden dit effectief genieten.

Hoe komt het dat deze leeflooncijfers bekend worden? Ze worden vrijdag besproken op een colloquium van Flemosi, een genootschap van ‘modellenbouwers' van de Universiteiten van Antwerpen, Leuven, Brussel, Luik en Essex. Die bouwen, op vraag van het Vlaams Wetenschapsbeleid econometrische modellen om effecten van sociaal beleid te meten en te kunnen simuleren.
8. "Niet de armen zijn illegaal, maar de armoede"

Een citaat uit een artikel van de De Wereld Morgen:
Kijk naar de Europese Unie. Een Europees Jaar voor Armoedebestrijding. Maar wat staat er over armoede in de verdragen? Niets. De Europese Unie heeft geen enkele bevoegdheid om iets aan armoedebestrijding of aan sociale bescherming te doen.
Waarom dan zo’n jaar zal u zeggen? Wel, om aan die neoliberale Europese Unie een menselijk gezicht te geven. Om er een politieke legitimiteit aan te geven. Om de aandacht af te wenden van de broodnodige sociale zekerheid die armen tussen de mazen van het net laat vallen. Het jaar is voorbij. Wat is er veranderd? Is er één arme minder? Wel nee. Maar er waren sjieke conferenties met mooie woorden van hoge heren en dames. Zij doen alsof. Pseudo pseudo.
En toen deed Georg Simmel, de Duitse vader van de armoedesociologie de deur met een grote grijnslach helemaal open. Kom nou, zo stelde hij al honderd jaar geleden. Denkt u dat armoedebestrijding voor arme mensen is bedoeld? Nooit of te nimmer. Arme mensen kunnen hooguit de collaterale begunstigden zijn. Armoedebestrijding is altijd bedoeld voor de regeerders en de machthebbers en voor de samenleving als geheel. Zij beslissen wat armoede is en hoe ze arme mensen voor hun kar kunnen spannen.
En dat verklaart waarom armoedebestrijding nooit in eerste instantie in het belang van arme mensen is, nooit gebaseerd is op hun rechten of op hun behoeften. Want mocht dat wel zo zijn, dan zou er toch geen limiet staan op de overdracht van middelen naar die armen? Maar die limiet is er juist wel, omdat de rijken maar net voldoende willen geven om een onrechtvaardige maatschappelijke structuur in stand te kunnen houden, om de arme mensen op hun plaats te houden, onderaan de sociale ladder.
Wie het artikel helemaal wenst te lezen, klik dan  HIER

 
Diocesane Dienst Diaconie Brugge, Bosdreef 5 Torhout, info@diaconiebrugge.be, 0488/809178