Klik hier om deze email in uw browser te lezen 

  

VALNIeuwsbrief       december 2013

 
Wensen van de voorzitter
 Beste wensen!
prof. Koen Milisen en het EVV-team
   Activiteiten
  Symposium 'Implementatie val- en fractuurpreventie bij ouderen!'
 28 maart 2014
 
Op vrijdag 28 maart 2014 vindt in zaal Sportoase in Leuven een namiddag­symposium plaats omtrent het bevorderen van de implementatie van effectieve strategieën ter preventie van vallen en valgerelateerde letsels bij thuiswonende ouderen in Vlaanderen. Het symposium richt zich op alle actoren in de gezondheids- en welzijnszorg die in de thuiszorg een rol spelen in de preventie van vallen en fracturen. Meer informatie over de inhoud en het programma vindt u hier.
 
Ter voorbereiding van dit symposium worden 2 brainstormnamiddagen georganiseerd. Deze vinden plaats in Brussel (Ellipsgebouw) op:
 
Woensdag 15 januari 2014, 14u - 16u
Woensdag 19 februari 2014, 14u -16u
 
Iedereen uit het praktijkveld die een actieve inbreng wil leveren, kan zich tot 10 januari 2014 inschrijven voor één of beide brainstormsessies door zijn aanwezigheid per e-mail te bevestigen bij het Expertisecentrum Val-en fractuurpreventie Vlaanderen: symposiumvalpreventie2014@kuleuven.be. Na inschrijving ontvangt u een bevestigingsmail met praktische informatie.
 Symposium Implementatie val- en fractuurpreventie bij ouderen
 
 Expertisecentrum Val- en Fractuurpreventie
 
 
Vlaams Agentschap Zorg & Gezondheid
 
 
Met steun van de Vlaamse Overheid
Onderzoek
.
Uit voorgaande meta-analyses is al geweten dat oefenprogramma’s een positief effect hebben op het verminderen van valincidenten bij thuiswonende ouderen. Minder duidelijk is echter wat het effect van oefenprogramma’s op valgerelateerde letsels is. In een recente meta-analyse onderzochten El-Khoury en collega’s (2013) of, en in welke mate, oefenprogramma’s effectief zijn in het voorkomen of beperken van ‘verschillende’ categorieën van valgerelateerde letsels bij thuiswonende ouderen.
 
Aan de hand van een systematische review in verschillende literatuur databanken (Cochrane Library, PubMed, Embase, CINAHL en sneeuwbalmethode) werden 17 gerandomiseerde gecontroleerde studies (RCT’s) weerhouden. Om gegevens uit de RCT’s te kunnen vergelijken, werden valgerelateerde letsels bij thuiswonende 60-plussers in 4 groepen gecategoriseerd (zie tabel).
 
Gegevens van 4305 ouderen (gemiddelde leeftijd 76,7 jaar; 77% vrouw), werden geanalyseerd. De 2195 ouderen uit de interventiegroep volgden een oefenprogramma, wat bestond uit ofwel groepsoefeningen (14 RCT’s) al dan niet aangevuld met thuisoefeningen (6 van 14 RCT’s), ofwel individuele thuisoefeningen (3 RCT’s). De aard van de oefeningen varieerde van enkel Tai Chi tot een combinatie van loop, evenwicht en functionele oefeningen van verschillende intensiteit. De meeste studies gebruikten ook kracht en weerstandsoefeningen. Zeven RCT’s selecteerden ouderen op basis van een verhoogd valrisico (vb. ouderen met valgeschiedenis, leeftijd 80 jaar of ouder, of ouderen met fysieke beperkingen).
 
Uit de meta-analyse bleek dat oefenprogramma’s een significant effect hadden bij alle 4 categorieën van valgeralateerde letsels (zie tabel). Zo wordt geschat dat het risico op uitsluitend een fractuur na een valpartij gereduceerd wordt met 61%. Het risico op valpartijen met ernstige verwondingen neemt af met 43%. Indien elke valpartij met eender welk letsel in beschouwing wordt genomen, zal door het uitvoeren van een oefenprogramma een reductie van 37% bekomen worden.
 
Categorie
Aantal RCT’s
Geschatte reductie van valgerelateerd letsel (rate ratio)
95% betrouwbaarheids-interval
Elke valpartij met letsel (variërend van blauwe plekken en snijwonden tot meer ernstige verwondingen zoals fracturen)
10
37% (0.63)
0.51-0.77
Valpartij resulterend in medische zorg
8
30% (0.70)
0.54-0.92
Valpartij met ernstige verwondingen (fractuur, hoofdtrauma, hechting of elk andere letsel dat resulteerde in een ziekenhuisopname)
7
43% (0.57)
0.36-0.90
Valpartij met uitsluitend fractu(u)r(en)
6
61% (0.39)
0.22-0.66
 
De onderzoekers concluderen dat oefenprogramma’s, ontwikkeld ter preventie van vallen bij thuiswonende 60-plussers, naast het reducerend effect op het aantal valincidenten, ook de kans op valgerelateerde letsels doen afnemen. Het meest uitgesproken effect wordt vastgesteld bij valpartijen met een fractuur als gevolg. Dit wordt verklaard doordat oefentherapie en beweging niet enkel het evenwicht verbetert en het valrisico vermindert, maar ook het cognitief functioneren en de snelheid en doeltreffendheid van beschermende lichaamsreflexen bij een val verbetert. Daarenboven neemt de energie absorberende capaciteit van de spieren toe, waardoor de kracht van de impact van een val op het lichaam afneemt.
 
Gegeven de hoge kostprijs van valgerelateerde letels (zowel op menselijk als op economisch vlak) ondersteunen deze gegevens het belang dat gezondheidswerkers ouderen motiveren deel te nemen aan oefenprogramma’s, en beleidsmakers blijven investeren in dergelijke preventieve maatregelen.
Aan het woord
Interview met de Logo's 
 
De Vlaamse Logo’s
Het Logo (Lokaal gezondheidsoverleg) heeft als opdracht de gezondheid van de bevolking te bevorderen door samen met lokale partners te werken aan de realisatie van de gezondheiddoelstellingen en het thema milieu en gezondheid. Het Logo doet dit door in overleg met lokale partners prioriteiten te bepalen binnen deze 7 thema's. Acties in het kader van gezondheidspromotie en ziektepreventie worden door het Logo gestimuleerd en gecoördineerd. Er zijn 15 Logo’s actief in Vlaanderen en Brussel.
 
Logo’s en valpreventie!
Als Logo werken we rond verschillende thema’s, waaronder ‘het voorkomen van ongevallen’. Naar senioren toe focussen we hierbij specifiek naar valpreventie, in samenwerking met het Expertisecentrum Val- en Fractuurpreventie Vlaanderen (EVV). Het hele jaar door werken de Logo’s rond valpreventie, maar de Week van de Valpreventie is ondertussen toch uitgegroeid tot het paradepaardje van het werkjaar. Als Logo maken we de Week van de Valpreventie bekend bij onze partners. Maar daar begint ons werk pas. Valpreventie is slechts één puntje op de rijk gevulde agenda van de verschillende organisaties. Een gemeente werkt ook mee aan de Europese vaccinatieweek, een woonzorgcentrum bekijkt het voedingsbeleid, een dienstencentrum is bezig met de voorbereidingen voor de digitale week … Het is aan ons als Logo om de organisaties warm te maken om een boeiend en aantrekkelijk valpreventieproject/-beleid uit te werken, hen daarin te ondersteunen, hen wegwijs te maken in het bestaande aanbod en hen ook tijdig te voorzien van alle nodige materialen.
 
Ons enthousiasme blijkt aanstekelijk. Elk jaar opnieuw zien we het aantal deelnemende organisaties toenemen. Zelfs nu al krijgen we mails en telefoontjes van geëngageerde organisaties die zitten te popelen om erin te vliegen om van de volgende Week van de Valpreventie opnieuw een succesverhaal te maken. De Week van de Valpreventie gaat door van 21 t.e.m. 27 april 2014. De Logo’s zijn er alvast klaar voor! 
 
Vlaamse Logo's
 
 
 Dans je leven lang!
Varia
Expertisecentrum Val- en Fractuurpreventie
  
Video prof. dr. Tinetti
  
Platform Wetenschap & Praktijk
   
 De Valbus
  • Nieuw telefoonnummer: Het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen is vanaf nu bereikbaar op het nr. +32 16 32 00 51.
  • Video's van het symposium 'Valpreventie bij ouderen: ook in Vlaanderen een blijvende uitdaging!' op 3 februari 2012 zijn beschikbaar op onze website. 
  • Het Platform Wetenschap en Praktijk VZW (PW&P) is een Vlaamse organisatie die in de voorbije jaren gewerkt heeft aan de uitbouw van een verpleegkundige/vroedkundige kennisdatabank met degelijke up-to-date (evidence-based) kennis, tools en hulpmiddelen. Dit kennisportaal (www.portal4care.be) is vanaf heden gratis beschikbaar voor elke zorgverlener in België. Het PW&P heeft in de voorbije jaren een nauwe samenwerking uitgebouwd met zo goed als alle verpleegkundige en vroedkundige kenniscentra in Vlaanderen. Ook het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen is een actieve partner.  De richtlijnen van het EVV worden trouwens ook via dit kanaal ter beschikking gesteld.  Zeker een bezoekje waard!
  • De Valbus richt zich naar alle mensen +55 jaar. Vanaf die leeftijd komt het valrisico immers steeds meer om de hoek kijken. Sinds 2012 rukte de Valbus al meer dan 250 keer uit. Duizenden mensen werden op die manier bereikt en konden op een interactieve manier kennis maken met valpreventie. De Valbus blijft een ideaal instrument om het valrisico van mensen te beperken. Een bezoek aan de Valbus is tegelijk ook een uitgelezen kans om mensen kennis te laten maken met de werking van Ziekenzorg CM. De Valbus kan ook in 2014 nog geboekt worden. Op de website www.valbus.be ontdek je een kalender met de data en de wijze waarop je deze valbus kan boeken.
Agenda
  • Symposium 'Implementatie val- en fractuurpreventie bij ouderen' vindt plaats op vrijdagnamiddag 28 maart 2014 te Leuven (zaal Sportoase). Klik hier voor meer info.
  • Slotsymposium 'Automatische monitoring van activiteiten van het dagelijkse leven' (AMACS) vindt plaats op 31 januari 2014 van 12u15-18u30 te Leuven. Klik hier voor meer info.
  • De Week van de Valpreventie 2014 zal doorgaan van 21-27 april. Zodra beschikbaar, wordt alle informatie op onze website gepubliceerd. 
Contact

 
December 2013 ● Volume 2, editie 2 ● Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen
 Stuur deze email door naar een vriend